Voor-metrieke sluitgewichten 1/2 MARK # deze pagina toont 1 gewicht.

390


Sluitgewicht 1/2 MARK = 1/4 POND voormetriek,
laat middeleeuws
periode 1450 - 1525

Voor meer en grotere foto's klik op het gewicht  ► ► ► ►

Kompleet sluitgewicht.

Type: E3 (periode ca. 1450 - ca. 1525).
Deksel: scharnierkaak met 1 gat, sluitkaak met 2 gaten
Massa: halve mark (kwart pond), compleet.
IJking: alle onderdelen gemerkt met een 'L' in krappe omlijsting; merk onbekend. Verder een vijfbladige bloem: merk vermoedelijk uit de eerste helft van de 17e eeuw, dat vaker is aangetroffen op sluitgewichten.

Vormgeving van het huis
de buitenwand en de binnenwand van het huis is rond. De binnenzijde van het huis is afgedraaid op een draaibank (herkenbaar aan de centerpunt in bodem en grondvlak). Het platte gegoten deksel is aan beide zijden goed afgewerkt, op beide zijden voorzien van sierringen. Het deksel scharniert met een naar onderen stekende scharnierkaak om een as die is aangebracht in twee zijdelings van de buitenwand uitstekende kaken. Recht tegenover de kaken voor het scharnier steken zijdelings van de buitenwand twee kaken voor de sluitkaak van het deksel.
Vormgeving van de sluiting: het deksel is vlak, het heeft een naar beneden stekende scharnierkaak, die scharniert om een messing of ijzeren as. Hier recht tegenover heeft het deksel een naar beneden stekende sluitkaak met twee oogjes.
Vormgeving van de inhoud
de kommen zijn van buiten en van binnen rond, gevuld met een sluitstukje.
Materiaal en afwerking
gegoten messing. Het huis is van binnen afgedraaid op een draaibank (centerpunt zichtbaar in de bodem en op het grondvlak). Het deksel is op een draaibank afgewerkt. De onderzijde van het deksel is vaak onbewerkt gelaten. De kommen zijn van binnen en van buiten afgedraaid. De buitenwand van het huis is met een vijl nauwkeurig afgerond (in smalle vertikale banen). De binnenwand van het huis heeft sierringen.
Versiering en markering
op de bovenzijde van het deksel zijn sierringen aangebracht; zo ook aan de onderzijde. De bovenrand van de kommen is glad en onversierd.
Justering: het grondvlak is nauwkeurig en fijn bijgevijld.

Weging
> huis = 56,4260 g 
> kom 2 lood = 28,5220 g 
> kom 1 lood = 14,3830 g 
> kom half lood = 7,1832 g 
> kom kwart lood = 3,5856 g
> kom achtste lood = 1,7753 g
> sluitstuk achtste lood = 1,8005 g

De scharnierpin weegt los 0,2024 g.
Nog steeds is het onbekend op welke manier een dergelijk sluitgewicht werd gesloten. Met een harpsluiting? Een vetertje? Over het algemeen kan de massastandaard het beste worden berekend aan de hand van de inhoud van het huis en niet het huis zelf.

De standaard lijkt  228,9984 g te zijn voor 1 mark. De ('ongewogen') afwijkingen ten opzichte  van dit gemiddelde zijn:
> kom 2 lood: -0,359%
> kom 1 lood: +0,493%
> kom half lood: +0,377% 
> kom kwart lood: +0,210% 
> kom achtste lood: -0,769%
> sluitstuk achtste lood: +0,640%

Het sluitgewicht is geheel in zijn originele samenstelling hetgeen (na ruim 500 jaar) een absolute zeldzaamheid is.

Determinatie R.J. Holtman.