056


Sluitgewicht 8 lood Rotterdam, voormetriek

Voor meer en grotere foto's klik op het gewicht  ► ► ► ►

Compleet sluitgewicht

Aantal ijken: 01
8 Rotterdams lood sluitgewicht
Eerste en tevens laatste ijk, de jaarletter n, als vermoedelijke jaarletter van 1732
Gieter/fabrikant
Rechts van het slot is op de buitenkant van het deksel het merk van de kopergieter, een haan, afgeslagen
Zoals uit het hieronder weergegeven lijstje van kopergieters blijkt zou in het geval dat de veronderstelling van jaarletters vanaf 1719 juist is de kopergieter van het gewicht Christoph Hainlein moeten zijn geweest:

a. Christoph Hainlein 1670-....
b. Georg Langkammerer 1763-....
c. J.S. Rothenberger 1776-....
d. C.J. Rothenberger 1787-....
e. Christoph Jobst Stohdruberger 1788-....
f. Johann Zacharias Abend 1820-….
Johann Zacharias Abend kan dit gewicht nooit vervaardigd hebben omdat tijdens zijn werkzame periode in Nederland geen voor-metrieke gewichten meer werden gebruikt, immers per 1 januari 1820 was het metrieke-decimale stelsel reeds ingevoerd.

Nederlandse gewichten blz. 107 en 111 no. 12.
Scales and weights van Bruno Kisch blz. 175 en 181 no. 37.
2000 years of nested cup-weights blz. 53 no. 11, en blz. 70 en 71 figuur 168.

Opschriften
Het cijfer 8 dat de massawaarde van 8 Rotterdamse lood aangeeft

Berekende massa
De totale berekende massa bedraagt 116,9062 gram, deze wordt als volgt onderverdeeld:
Huis 1/8 pond = 4 lood = 58,4531 gram
Pijl 1/16 pond = 2 lood = 29,2265 gram
Pijl 1/32 pond = 1 lood = 14,6133 gram
Pijl 1/64 pond = 1/2 lood = 7,3066 gram
Pijl 1/128 pond = 1/4 lood =3,6533 gram
Pijl 1/256 pond = 1/8 lood = 1.8267 gram
Sluiter 1/256 pond = 1/8 lood = 1,8267 gram

Alois P.J.Vandervee blz. 23 en 24: 1/4 Rotterdams pond = 467,6246 /
4 = 116,9062 gram
Nederlandse gewichten blz. 18 en 19: 1/4 Rotterdams pond = 467,7 /
4 = 116,9250 gram
Doursther blz. 218: 1/4 Keuls pond = 467,7 / 4 = 116,9250 gram
Doursther blz. 218: 1 oud Keuls pond = 467,5 gram
Zie indeling van het Keuls pond.

Voor de detailhandel c.q. als “ligt gewigt” werd blijkbaar ook in Rotterdam het Keuls gewicht gebruikt.
Opmerkelijk is dat de verschillen tussen de gewogen en de vereiste massa erg klein zijn.

Gewogen massa
De totale gewogen massa bedraagt 116,9 gram, deze wordt als volgt onderverdeeld:
Huis 1/8 pond = 4 lood = 58,3 gram
Pijl 1/16 pond = 2 lood = 29,3 gram
Pijl 1/32 pond = 1 lood = 14,6 gram
Pijl 1/64 pond = 1/2 lood = 7,4 gram
Pijl 1/128 pond = 1/4 lood = 3,7 gram
Pijl 1/256 pond = 1/8 lood = 1,9 gram
Sluiter 1/256 pond = 1/8 lood = 1,7 gram

MyWeigh Triton XL balans
Gewogen massa: 116,9 gram. Verder ook alle massa’s met die balans gewogen.
Gewogen op een digitale MyWeigh Triton XL balans, capaciteit 1000 x 0,1 gram.

IJkmerken
De jaarletter n, als vermoedelijke jaarletter van 1732
Uit het feit dat op het gewicht een jaarletter is afgeslagen en uit de keur op “de gewigten, maten en ellen en het ijken van deselve” van 4 februari 1719 blijkt dat het hier om een gewicht van 8 Rotterdams lood licht gewicht gaat, immers in de genoemde keur vermelden de artikels 64 en 65:
Artikel 64.
“De ijkmeesters en assistenten sullen alle de nieuwe gewigten, maten en ellen, goed bevonden   zijnde, merken en ijken met het wapen van de stad”
Artikel 65.
“Sullen daer en boven het jaer-getal daer op slaen met dat onderscheyt, dat ten opsigt van het ligt gewigt, van de maten en van de ellen, sullen nemen telken jare een nieuwe letter, maer te aensien van het swaer gewigt het jaergetal in cijfer-letters”
2000 jaar gewichten in de Nederlanden blz. 74 en 75.

Indien men met de inwerkingtreding van de keur op “de gewigten, maten en ellen en het ijken van deselve” van 4 februari 1719 met een nieuw alfabet zou zijn begonnen, staat de schrijfletter n, zoals hieronder verklaard, vermoedelijk voor het jaar 1732 Dit is echter slechts een veronderstelling op basis van de keur van 04-02-1719
A 1719  /  B 1720  /  C 1721  /  D 1722  /  E 1723  /  F 1724  /  G 1725  / 
H 1726  /  I 1727 / J 1728  /  K 1729  /  L 1730  /  M 1731  /  N 1732.

Bijzonderheden
1 Huis van 4 Rotterdams lood
Op de buitenkant van het deksel van het huis zijn twee sierringen rond het middelpunt en vier gegroefde ringen langs de buitenkant aangebracht
Op de binnenkant van het deksel zijn twee gegroefde ringen aangebracht
In het midden van het deksel zit aan de binnenkant een rond centreerputje
Op de binnenwand van het huis zijn twee gegroefde ringen aangebracht
Op de buitenwand van het huis zijn drie paar gegroefde ringen aangebracht, één paar langs de bovenkant en twee paar iets onder het midden
In de bodem van het huis is in de binnenkant het cijfer 4 afgeslagen, de massa-aanduiding voor 4 Rotterdams lood
In de bodem van het huis zit in het midden aan de binnenkant een rond centreerputje

Pijl van 2 Rotterdams lood
In de bovenrand van de pijl zijn vier gegroefde ringen aangebracht
Op de bodem van de pijl zijn aan de binnenkant afgeslagen:
2  De massa-aanduiding voor 2 Rotterdams lood
De jaarletter n, als vermoedelijke jaarletter van 1732
In het midden van de bodem zit aan de binnenkant een rond een rond centreerputje
In de binnenwand van de pijl zijn twee gegroefde ringen aangebracht
In de buitenwand van de pijl zijn twee gegroefde ringen aangebracht
In de bovenrand van de pijl is aan de buitenzijde een gietgal zichtbaar

Pijl van 1 Rotterdams lood
In de bovenrand van de pijl zijn vier gegroefde ringen aangebracht
In de bodem van de pijl zijn aan de binnenkant afgeslagen:
1 De massa-aanduiding voor 1 Rotterdams lood
De jaarletter n, als vermoedelijke jaarletter van 1732
In het midden van de bodem zit aan de binnenkant een rond een rond centreerputje
In de binnenwand van de pijl zijn twee gegroefde ringen aangebracht
In de buitenwand van de pijl zijn twee gegroefde ringen aangebracht

Pijl van 1/2 Rotterdams lood
In de bovenrand van de pijl zijn drie gegroefde ringen aangebracht
In de bodem van de pijl is aan de binnenkant de jaarletter n, als vermoedelijke jaarletter van 1732 afgeslagen
In het midden van de bodem zit aan de binnenkant een rond centreerputje

Pijl van 1/4 Rotterdams lood
In de bovenrand van de pijl zijn twee gegroefde ringen aangebracht
In de bodem van de pijl is aan de binnenkant de jaarletter n, als vermoedelijke jaarletter van 1732 afgeslagen
In het midden van de bodem zit aan de binnenkant een rond centreerputje

Pijl van 1/8 Rotterdams lood
In de bovenrand van de pijl zijn twee gegroefde ringen aangebracht
In de bodem van de pijl is aan de binnenkant de jaarletter n, als vermoedelijke jaarletter van 1732 afgeslagen
In het midden van de bodem zit aan de binnenkant een rond centreerputje

Sluiter van 1/8 Rotterdams lood
In de bovenrand van de sluiter zijn vijf gegroefde ringen aangebracht
In de bovenrand van de sluiter is de jaarletter n, als vermoedelijke jaarletter van 1732 afgeslagen
In het midden van de bovenzijde van de sluiter zit een rond centreerputje