Krukgewichten 1/2 POND # deze pagina toont 7 gewichten.

222


Krukgewicht 1/2 POND Amsterdam voormetriek, gewone weging

Voor meer en grotere foto's klik op het gewicht  ► ► ► ►

Aantal ijken: 01
Op de schouder van het gewicht staat aan één kant van de
kruk dejaarletter N van 1803.
Op de schouder aan de andere kant van de kruk staat:
Twee keer het ijkmeesterteken van ijk- en justeermeester Johan Everwijn Glimmer, het stadswapen van Amsterdam en in het midden 1/2
die daarmee aangeeft dat het om vier Nederlandse ponden gaat.
Op de romp zijn vier gegroefde ringen aangebracht.

IJk- en justeermeester
Johan Everwijn Glimmer, benoemd 24 juni 1790, op recognitie van 25 gulden per jaar; ontslagen (om politieke redenen) 11 april 1798. Hersteld 24 september 1798, overleden op 74 jarige leeftijd 16 juli 1817.

Opmerking
'Het dubbel afgeslagen merk van de stadsijker'
In het boek 2000 jaar gewichten in de Nederlanden op blz. 146 en 147 staat: 'Aan de bewaard gebleven gewichten kunnen we eerst na de invoering van het metrieke stelsel zien of ze voor fijne weging geijkt waren, immers in de periode 1820-1870 (noot: dat gebeurde vanaf 01-01-1820 tot 01-01-1870) werd op gewichten voor fijne weging het merk van een arrondissementsijker tweemaal afgeslagen'.

Er wordt nogal eens gedacht dat het dubbel afgeslagen merk van de ijkers van het Amsterdams koper- en het Brabants kopergewicht op Amsterdamse krukgewichten in de voormetrieke periode (dus vóór 1820), betekent dat dergelijke gewichten geijkt zijn voor de fijne weging. Conservatoren van de Internet Musea www.muntgewicht.nl  Ritzo Holtman – www.goud en zilverweging.nl Huib Tieleman en www.oudegewichtjes.nl Gerard Warburg delen deze gedachte niet. Holtman merkte op 06-11-2016 terecht op dat in Amsterdam, naast het Amsterdams pond voor gewone weging, ook het Troois pond specifiek voor fijne weging in gebruik was. Waarbij voor beide soorten gewichten verschillende ijkmeesters waren aangesteld. Het Amsterdams pond was dus voor gewone weging; het Troois pond voor fijne weging.

Aannemelijk is dat wanneer er genoeg ruimte op de schouder van het handelsgewicht (gewone weging) aanwezig was, aan beide zijden van de massa aanduiding het merk van de stadsijker werd afgeslagen.
Op de kleinere krukgewichten vanaf een half pond of lichter was de ruimte op de schouder beperkt en werd alleen de massa en één keer het merk van de stadsijker afgeslagen. Soms ook alleen het merk van de stadsijker en de jaarletter, dus zonder vermelding van de massa.


          
 

247


Krukgewicht 1/2 POND Amsterdam voormetriek, gewone weging

Voor meer en grotere foto's klik op het gewicht  ► ► ► ►

Aantal ijken: 01
Op de schouder van het gewicht staat aan één kant van het krukgewicht de jaarletter C van 1818.
Op de schouder aan de andere kant van de kruk staat:
Twee keer het ijkmeesterteken van ijk- en justeermeester Jacobus van Vianen
(V V) en het stadswapen van Amsterdam.
  Op de romp zijn de volgende gegroefde ringen aangebracht
> Een ring net onder de schouder
   gevolgd door twee ringen net daar onder
> Twee ringen in het midden van de romp
   gevolgd door twee ringen net daar onder
> Twee ringen aan de onderkant van de romp.

IJk- en justeermeester Jacobus van Vianen. (V V)
Aangesteld 1 augustus 1817, op jaarlijkse recognitie van 50 gulden.
 

255


Krukgewicht 1/2 POND Arnhem voormetriek, gewone weging

Voor meer en grotere foto's klik op het gewicht  ► ► ► ►

Aantal ijken: 01
Op de schouder van het gewicht staat aan één kant van de kruk: De dubbel koppige adelaar, van het stadswapen van Arnhem.
De hoofdletter A van de naam van de stad Arnhem 87 = 1787
Op de romp zijn vier gegroefde ringen aangebracht.
 
Bijzonderheden
zie ook Meten en Wegen september 1994 no. 87 pagina 2055 en 2056.
 

267


Krukgewicht 1/2 POND Hoorn voormetriek, gewone weging

Voor meer en grotere foto's klik op het gewicht  ► ► ► ►

Aantal ijken: 13
In het midden van de kruk zit in de bovenkant een rond putje
Op de schouder van het gewicht staat aan één kant van de kruk: De hoorn, het stadswapen van Hoorn hiermee wordt aangegeven dat het hier om een gewicht van Hoorn gaat: De letter X
Op de schouder aan de andere kant van de kruk staat: de hoofdletters C D op de romp is het volgende aangebracht: de hoofdletters D E F G H J K L 13 x ononderbroken geijkt vanaf 1769 – 1819.


Op de romp zijn acht gegroefde ringen aangebracht.
In de grondplaat van het gewicht is één grote ronde justering door middel van lood aangebracht.

Bijzonderheden
zie ook Meten en Wegen september 2009 no. 147 pagina 3494.
 
270


Krukgewicht 1/2 POND Arnhem voormetriek, gewone weging

Voor meer en grotere foto's klik op het gewicht  ► ► ► ►

Aantal ijken: 01
Op de schouder van het gewicht staat aan één kant van de kruk: De dubbel koppige adelaar, van het stadswapen van Arnhem, in een wat gestileerde vorm.
Op de schouder aan de andere kant van de kruk staat: 43 = 1743
Op de romp zijn de eigendomsletters DH en vier gegroefde ringen aangebracht.
 

360


Krukgewicht 1/2 POND Groningen voormetriek, gewone weging

Voor meer en grotere foto's klik op het gewicht  ► ► ► ►

Aantal ijken: 01
Op de schouder van het gewicht staat aan één kant van de kruk: 94 (1794)
Op de kraag aan de andere kant van de kruk staat: Het stadswapen van Groningen.
Op de romp zijn zes gegroefde ringen aangebracht.
 

369


Krukgewicht 1/2 POND Groningen / Drenthe voormetriek, gewone weging

Voor meer en grotere foto's klik op het gewicht  ► ► ► ►

Aantal ijken: 02
Op de schouder van het gewicht staat aan één kant van het krukgewicht de Groningse jaarletter L en 87 (1784)
Op de schouder aan de andere kant van de kruk staat afgeslagen

2x de D van Drenthe het Gronings stadswapen en 44

   Op de romp is afgeslagen de D van Drenthe gevolgd door 74 (1774) de volgende
   gegroefde ringen aangebracht
> Een ring net onder de schouder
   gevolgd door twee ringen net daar onder
> Een ring in het midden van de romp
   gevolgd door twee ringen net daar onder
> Een ring aan de onderkant van de romp.