Krukgewichten 3 POND # deze pagina toont 3 gewichten.

252


Krukgewicht 3 POND Amsterdam, voormetriek

Voor meer en grotere foto's klik op het gewicht  ► ► ► ►

Aantal ijken:01
Op de kraag van het gewicht staat aan één kant van het krukgewicht het jaartal 1797.
Op de kraag van het gewicht staat aan de andere kant van de kruk:
Twee keer het ijkmeesterteken van ijk- en justeermeester Johan Everwijn Glimmer, het stadswapen van Amsterdam en in het midden een |||
die daarmee aangeeft dat het om drie Nederlandse ponden gaat.
> Op de romp zijn de volgende sierringen aangebracht
> Drie ringen net onder de kraag
> Vier ringen in het midden van de romp
> Twee ringen aan de onderkant van de romp.

IJk- en justeermeester
Johan Everwijn Glimmer, benoemd 24 juni 1790, op recognitie van 25 gulden per jaar; ontslagen (om politieke redenen) 11 april 1798. Hersteld 24 september 1798, overleden op 74 jarige leeftijd 16 juli 1817.

Opmerking
'Het dubbel afgeslagen merk van de stadsijker'
In het boek 2000 jaar gewichten in de Nederlanden op blz. 146 en 147 staat: 'Aan de bewaard gebleven gewichten kunnen we eerst na de invoering van het metrieke stelsel zien of ze voor fijne weging geijkt waren, immers in de periode 1820-1870 (noot: dat gebeurde vanaf 01-01-1820 tot 01-01-1870) werd op gewichten voor fijne weging het merk van een arrondissementsijker tweemaal afgeslagen'.

Er wordt nogal eens gedacht dat het dubbel afgeslagen merk van de ijkers van het Amsterdams koper- en het Brabants kopergewicht op Amsterdamse gewichten in de voormetrieke periode (dus vóór 1820), betekent dat dergelijke gewichten geijkt zijn voor de fijne weging. Ritzo Holtman, Huib Tieleman, en Gerard Warburg delen deze gedachte niet. Holtman merkte op 06-11-2016 terecht op dat in Amsterdam, naast het Amsterdams pond voor gewone weging, ook het Troois pond specifiek voor fijne weging in gebruik was. Waarbij voor beide soorten gewichten verschillende ijkmeesters waren aangesteld. Het Amsterdams pond was dus voor gewone weging; het Troois pond voor fijne weging. Resteert de vraag waarom op sommige gewichten het merk van de stadsijker dubbel werd afgeslagen……….

Bijzonderheden
> Het omschreven gewicht vormt samen met de hieronder genoemde gewichten
   één bijzondere serie van 1 tot 5 pond. Sinds 1797 het jaar dat deze gewichten
   werden geijkt door ijk- en justeermeester Johan Everwijn Glimmer zijn deze
   gewichten bijelkaar.

   5 POND volgnr. 250
   4 POND volgnr. 251
   3 POND volgnr. 252
   2 POND volgnr. 253
   1 POND volgnr. 254

257


Krukgewicht 3 POND Arnhem, voormetriek

Voor meer en grotere foto's klik op het gewicht  ► ► ► ►

Aantal ijken: 06
Op de kraag van het gewicht staat aan één kant van de kruk :
> De dubbelkoppige adelaar, het stadswapen van Arnhem
> De hoofdletter A van de naam van de stad Arnhem, deze  afslag is "gestuiterd"
   afgeslagen
> 77 = 1777, 82 = 1782, 87 = 1787
   Op de kraag van het gewicht staat aan de andere kant van de kruk :
> ||| Hiermee wordt aangegeven dat het hier om een gewicht van 3 Arnhemse
   ponden gaat. Nederlandse gewichten blz. 153.
> 79 = 1779, 84 = 1784
   Op de zijkant van de kruk staat boven het op de kraag afgeslagen jaartal
   86 = 1786
   Op de romp zijn de volgende sierringen aangebracht :
> Twee ringen net onder de kraag
> Vier ringen in het midden van de romp
> Twee ringen aan de onderkant van de romp

Bijzonderheden
zie ook Meten en Wegen september 1994 no. 87 pagina 2055 en 2056.
 

258


Krukgewicht 3 POND Groningen, voormetriek

Voor meer en grotere foto's klik op het gewicht  ► ► ► ►

Aantal ijken: 02
Op de kraag van het gewicht staat aan één kant van de kruk van links naar rechts:
> Het wapen van Groningen, het stadswapen van de Duitse stad Meppen en het
   Hanoverse paard onder het Groningse wapen het jaartal 1835 
   Op de kraag van het gewicht staat aan de andere kant van de kruk:
> de hoofdletter S daarnaast  
> ||| hiermee wordt aangegeven dat het hier om een gewicht van 3 ponden gaat
> de hoofdletter M (Stadt Meppen)
   Op de romp van het gewicht is 1793 afgeslagen het jaar dat het gewicht in
   Groningen is geijkt en darna verhuisd naar de Duitse Stadt Meppen waar het
   in 1835 is herijkt.

Bijzonderheden
> Het gewicht is desondanks naar Nederland teruggekomen waar het ongeveer
   30 jaar naast een broodtrommel bij een Groningse familie heeft gestaan.
> Begrijpelijk is, gezien de geschiedenis van dit gewicht dat het hier een
   bijzonder zeldzaam exemplaar betreft.
> Zie ook Mass und Gewicht heft 80 december 2006, pagina 1948.